pracownia na czym polega terapia komu polecamy cennik archiwum EEG-BFB kontakt

Ogólne informacje Badania diagnostyczne

Szanowny Czytelniku

      W hiperłączach: czI, czII , czIII  znajdziesz naszą archiwalną pracę z 1986 roku, poświęconą ocenie treningu biofeedback alfa, nie opublikowaną z powodów przedstawionych na załączonych recenzjach. (Proszę ściągnąć kolejne linki i otworzyć w Adobe Reader lub innej przeglądarce pdf. Z powodu niskiej jakości technicznej posiadanych materiałów, zrobione skany mają rozdzielczość fotograficzną, co odbiło się na wielkości plików i zmusiło do podzielenia ich na części. Proszę wykazać cierpliwość w czasie ściągania gdyż pliki nadal są  są duże i każdy odcinek może zająć, zależnie od szybkości łącza, nawet kilka minut)
Recenzja z „Neurologii i Neurochirurgii Polskiej” nie zawiera żadnych zastrzeżeń merytorycznych, lecz uważa że temat pracy nie odpowiada tematyce neurologicznej.
     Recenzja z „Psychiatrii Polskiej” poddaje w wątpliwość ocenę zaburzeń nerwicowych testem MMPI, który jest najbardziej uznanym i stosowanym testem na świecie i który wykazał spójność (jednorodność) zaburzeń nerwicowych w badanej grupie osób. Najważniejszą jednak sprawą dla recenzenta był brak badania psychiatrycznego, jakby miało ono jakiekolwiek znaczenie w pracy, w której nie stosowano żadnego leczenia farmakologicznego. Uwagi w  dalszej części recenzji wydają się być  nie „na temat”, gdyż zarzucane treści nie występują w tej pracy. Zresztą, sama redakcja czasopisma nie miała jednoznacznego stanowiska co do tej publikacji, gdyż proponowała zrobienie poprawek i odesłanie pracy do druku, w sytuacji gdy recenzent nie kwalifikował jej do publikacji.
     Krótko reasumując: nowatorska tematyka zawarta w przedstawionej pracy najwyraźniej „nie pasowała” ani do zakresu tematyki ani do wyobraźni recenzentów wspomnianych czasopism. Symptomatyczne zresztą jest to, że zarówno w owym czasie, jak również aktualnie, żaden recenzent nie ujawnia swoich personaliów. Może on pisać co mu się podoba i nie ponosi żadnej odpowiedzialności z tego powodu przed nikim oraz nie można z nim dyskutować.

     Z perspektywy upływu 24 lat od zgłoszenia tej pracy do druku, warto jednak zauważyć, że była ona prawdopodobnie pierwszym w Polsce doniesieniem o zastosowaniu praktycznym terapii EEG biofeedback oraz General biofeedback w grupie pacjentów z zaburzeniami nerwicowymi.
Pracę wykonano z dużym wysiłkiem i nakładem pracy na prototypowej aparaturze analogowej, gdyż tylko taka była dostępna w tamtych czasach.
Z perspektywy czasu, wyniki uzyskane są całkiem ciekawe, nie zaś takie jak to krytycznie omówiono w pracy. Cechą charakterystyczną, stwierdzoną w badaniach, jest duża rozbieżność pomiędzy różnicami względnych amplitud fal alfa w sesjach biofeedback a sesjami treningu autogennego Schultza. Niemniej jednak stwierdzone wzrosty aktywności (amplitud) fal alfa w czasie treningu biofeedback uzyskiwały  istotność statystyczną, w ponad 50 %  5 minutowych odcinków analizy.
     Jednak jako główną przyczynę wspomnianych rozbieżności trzeba, z perspektywy czasu i postępu technologicznego, uznać ograniczenia techniczne metodyki treningu biofeedback alfa  w owym czasie.
Aparatura ówczesna przetwarzała fale alfa na sygnały dźwiękowe w funkcji amplitudy fal. Im wyższa była amplituda fal alfa, tym niższa częstotliwość sygnału sprzężenia i odwrotnie. Drugą modalnością był sygnał wzrokowy w postaci linijki diodowej i wychyleń strzałki mikrowoltomierza. Wszystkie wymienione sygnały zapewniały bezpośrednie sprzężenie zwrotne słuchowo-wzrokowe. Nie było technicznych możliwości uśredniania i opóźniania odpowiedzi zwrotnej, tak jak to czyni współczesna aparatura cyfrowa. Jak wynika ze współczesnych wyników badań (Thatcher i wsp.), (str. 31), opóźnienie odpowiedzi zwrotnej, przynajmniej o 500 msek do 1 sek. lub więcej, ma istotne znaczenie dla utrwalania się reakcji warunkowej oraz dla świadomej konsolidacji pamięci uzyskiwanych efektów. Stosowanie krótszych czasów opóźnienia sygnału sprzężenia zwrotnego, jest nieefektywne, a nawet może obniżać  efekty treningu, stając się bodźcem dystrakcyjnym (rozpraszającym). Prawdopodobnie taki mechanizm można uznać za wyjaśniający niskie efekty treningu biofeedback alfa na  względną amplitudę tych fal lub nawet na obniżanie ich amplitudy poniżej wartości kontrolnych. Różnice wartości amplitud fal alfa jakie uzyskano w czasie treningu autogenicznego w porównaniu z treningiem biofeedback alfa, można wyjaśnić tym, że obie procedury różniły się jakościowo i proceduralnie pomiędzy sobą. W czasie sesji treningu autogenicznego badany siedział z zamkniętymi oczami, słuchał czytanych sugestii i nie musiał śledzić aparatury ani dźwięków. Powodowało to u niego głębszy stan relaksacji i przyczyniało się do generacji fal alfa o wyższej amplitudzie. Badany w sesji treningu biofeedback alfa musiał śledzić oraz starał się kontrolować sygnały sprzężenia zwrotnego, co powodowało niższy stopień relaksacji oraz niższą amplitudę fal alfa.
     Reasumując, nie zważając na szczegóły uzyskanych wyników, należy podkreślić, że trening biofeedback alfa w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, był nie lada wyzwaniem zarówno dla trenującego jak i prowadzącego terapię. Dlatego, na podkreślenie zasługuje wielki wysiłek zarówno pionierów tej metody, jak i całej rzeszy ich następców, których determinacja i wiara w wartość terapeutyczną tej metody, doprowadziły do niewiarygodnego postępu technologicznego i rozwoju współczesnych metod, oraz aparatury terapetycznej, pozwalających na uzyskiwanie znacznych efektów terapeutycznych, które w pewnych zaburzeniach (np. dysleksji, zespołach ADD czy ADHD) przewyższają efekty terapii farmakologicznej.

     Specjalne podziękowania pragnę wyrazić Pani Mgr Psych. Grażynie Braneckiej za bezinteresowny wkład pracy, w tamtych czasach, nad wykonaniem testów MMPI oraz ich opracowaniem.
     Szczególnie serdecznie podziękowania wyrażam w tym miejscu zespołowi ówczesnego  Centalnego ośrodka Techniki Medycznej Oddział w Białymstoku pod kierunkiem Dr J. Kopysteckiego oraz w szczególności Inż. W. Misiaszkowi, za nieodpłatne opracowanie i skonstruowanie unikalnej aparatury analogowej umożliwiającej wykonanie omawianej pracy. (Aparatura ta znajduje się nadal w przepastnych szufladach moich szaf i jest nadal czynna!).

Dr Kazimierz Smyk
Specjalista EEG i Biofeedback
Licencja EEG nr 50 (PTNK)
25 kwietnia 2010r